De BCV*: Mark Tijsmans

*BCV= bekende Chirovlaming

Vorige maand las je hier de Chiro-ervaringen van Otto-Jan Ham. Deze maand trokken we naar een heuse BCV-flik: geen echte, maar wel acteur Mark Tijsmans. Als Pasmans maakt hij de Gentse binnenstad (on)veilig, als 'de Mark' was hij jarenlang lid van Chiro Sam én Chiro Sint-Jozef in Merksem.

Het is weinigen gegeven, Mark, maar jij was dus lid van twee Chirogroepen?

Mark: Inderdaad, maar niet tegelijkertijd. Op mijn zesde ben ik naar Chiro Sam getrokken. Daar ben ik een paar jaar later weer vertrokken om een zéér actief lid van Chiro Sint-Jozef te worden. Toen ik daar dan leider werd, was ik vast van plan om de plaatselijke afdeling nog beter te maken. Ik heb direct bepaalde dingen overgenomen zoals het kampthema, want dat wilde ik vernieuwen en helemaal anders aanpakken. Maar op een bepaald moment merk je dan dat er een jongeren generatie aankomt, die alles op zijn beurt wil aanpassen en dan is het moment van gaan gekomen.

Als lid had je ook al een grenzeloze fantasie…

Mark: Grenzeloos, absoluut! Mijn leukste herinnering heb ik aan de speelclub: toen gingen we op kamp, en leider Koen had een reusachtig houten kasteel gebouwd. Geen miniatuurkasteel, geen gemakkelijke kartonnen replica, neen, een heus houten kasteel. Tien dagen lang hebben we ons daarin uitgeleefd en toen we enkele jaren later zelf leider waren, zijn we datzelfde kasteel bij Koen gaan halen. Er was sprake van een lichte ontgoocheling, want in onze herinnering leek het kasteel véél groter, maar op kamp zagen we dan dat bij onze jongste leden hetzelfde gebeurde als enkel jaren voordien bij ons: de sloebers en speelclub waren niet van hun houten burcht weg te slaan.

Was de speelclub dan ook je favoriete afdeling toen je zelf leider werd?

Mark: Eigenlijk niet. Ik ben begonnen als leider van de sloebers, maar het waren eigenlijk de rakkers die mij het meest bevielen. Dat is de leeftijd van de stoerdoenerij, maar als ze in een plas vallen, komen ze toch huilend naar hun leider gelopen. Ze denken eigenlijk dat ze alles kunnen, maar ze kunnen nog niets. Uiterst grappig, en boeiend ook.

Maar toch wilde je jouw Chirocarrière afsluiten bij de toppers?

Mark: Ja, maar dan lag aan de leden die in die groep zaten. Zeven jaar vroeger was ik leider geworden van de sloebers, en ik wilde graag mijn leiderschap afronden bij dezelfde leden als toen. Dat laatste jaar was eigenlijk al voor een stuk op routine: niet mijn beste jaar dus. Eigenlijk kwam het gewoon praktisch het best uit, maar het jaar daarop lukte het écht niet meer om Chiro te combineren met mijn studies aan het conservatorium. Vaarwel korte bruine Chiro-shortje dus!

Droeg je dat geweldig kort shortje nog ooit, daarna, om uit te pakken bij je vrienden?

Mark: Ik heb het alleszins nog. Ik heb een heleboel collega's die volgens mij ook in een jeugdbeweging gezeten hebben - Janine Bisschops is daar eentje van. Bij de fotoshoot van een superleuk interview met haar, heb ik mijn uniform nog eens bovengehaald. Niet de modernere wijde shorts van nu, maar mijn iets te kleine, iets te korte, bruine, authentieke Chiro-short! Geweldig was dat.

Je spreekt van je collega-acteurs die ook in een jeugdbeweging zaten. Is Chiro eigenlijk niet de perfecte voorbereiding op de job die je nu uitoefent?

Mark: Zeg dat wel. Ik heb het ongelooflijke geluk gehad van mijn hobby mijn beroep te kunnen maken. Dat klinkt als ene huizenhoog cliché, maar 't is een waarheid als een koe. In de Chiro verkleedde ik mezelf geregeld om dan op het podium te kruipen voor leden of ouders, en wat doe ik nu? Net hetzelfde. Het voordeel aan de Chiro was dan ook dat je nog geregeld én zwaar op je bek kon gaan, maar niet veroordeelde je daarvoor. Als 16-jarrige faal je soms gewoon, maar iedereen vergeeft je dat? Met merkte dan ook dat het elk jaar wat beter werd: probleemloos onderuitgaan in de Chiro, ik deed het met verve. Anderzijds vind ik - heel eerlijk - dat elke mens eigenlijk af en toe eens in een jeugdbeweging zou moeten zitten. Ik ben er heilig van overtuigd dat het voor alle stielen werkt, dus niet allen voor acteurs: de sociale vaardigheden die je meekrijgt, zijn later onontbeerlijk. Je leert immers samenwerken met mensen waar je in een andere verband nooit mee zou overeenkomen, maar je doet het dan wel! Dat is ongetwijfeld een pluspunt van jewelste, want overal kom je nog mensen tegen die je eigenlijk niet leuk vindt, maar waar je wel mee om moet kunnen! Ook voor 'leren organiseren' geldt dit trouwens: waar leer je beter om je plan te trekken dan in een jeugdbeweging?

Is je mooiste herinnering als leider dan ook verbonden aan dat samen leren werken, of eerder aan het acteren in je Chirogroep?

Mark: Mijn topherinnering heeft ongetwijfeld te maken met het kampthema. Die thema's waren mijn specialiteit en voor ene bepaald kamp draaide alles rond Koning Arthur. Ik heb toen van mijn hoofdleider (en broer) zwaar onder mijn vijs gekregen omdat het nogal duur uitviel: de kosten voor het kampthema waren opgelopen tot 15.000 BEF. Maaaar… het was wel fantastisch: wekenlang op voorhand moesten alle kerels en aspiranten komen repeteren, de ultieme veldslag zag er wonderbaarlijk uit, iedereen was in perfect kostuum gekleed, en de grootste beloning was uiteindelijke het spontane applaus van de leden na de laatste act. Bovendien kwamen enkele leiders jaren later vragen of ze dat thema nog eens mochten gebruiken. Ook de akkoorden van themaliedjes die ik schreef, worden nog geregeld gebruikt. Bij de viering van 50 of 60 jaar Chiro hoorde ik dan plots liedjes zingen die ikzelf ooit nog geschreven had: kippenvel natuurlijk, en daar geniet ik dan met volle teugen van.

Speelt Chiro, buiten de ervaring die je altijd meedraagt, op dit moment nog een rol in je leven?

Mark: Absoluut. Wij zijn thuis namelijk een heuse jeugdbewegingsfamilie. Mijn zus is getrouwd met een oud-Chiroleider, mijn broer is getrouwd met een oud-Chiroleidster en mijn jongste zus is getrouwd met een oud-Scoutsleider - ik weet het, dat laatste is een zwarte bladzijde in onze familiegeschiedenis. (lacht) Voor mezelf lag het wel wat moeilijker natuurlijk…

Geen vriendje opgedaan in jouw Chirogroep? Werd er toen vlot over homoseksualiteit gepraat?

Mark: Nope! Ik had toen zelfs een vriendinnetje, een Chiroleidster. Enkele jaren later kwam iedereen me dan zeggen: "Mark, jongen, we hebben het altijd al geweten." Het is niet zo dat daar destijds niet over gepraat kon worden, maar het gebeurde gewoon niet…

Bedankt voor je tijd, Mark, en blijf ze gebruiken, die Chiro-ervaring!

Bron: Dubbelpunt (oktober 2004)