Stoppen volgens... Mark Tijsmans

Twee pakjes per dag én zangambities... Dat was niet verenigbaar, besefte Mark Tijsmans en hij besloot van de ene op de andere te stoppen. En te beginnen met joggen. Want je kunt maar beter een slechte verslaving vervangen door een goede, is zijn motto. En met succes!

"Waarom ik ben beginnen te roken? Ik weet het niet. Waarschijnlijk om erbij te horen, zoals de meesten. Ik was zestien, zeventien jaar en voor en na de bijeenkomsten van de jeugdbeweging stak ik wel eens een sigaret op. De mensen vonden het maar raar, een sigaret was niets voor mij. Zelf vond ik roken ook niet bij me horen, maar zo was het nu eenmaal. Latere bekoringen, zoals weedsigaretjes of cocaïne, waar je als zanger wel eens mee te maken kreeg in de kleedkamer, zijn helemaal aan mij voorbij gegaan, geen probleem, maar die domme tabak is lang gebleven. Mijn eerste sigaretten heb ik stiekem opgerookt. Mijn ouders rookten geen van beiden en dus - heel typisch - hebben hun vijf kinderen het wél uitgeprobeerd. Toen mijn pa het ontdekte, werd de regel: oké, het kan, maar niet in huis. En dus stonden de kinderen Tijsmans in de tuin te roken, ook in het hartje van de winter, ook gauw-gauw tijdens een spannende film op de televisie. Misschien is dat toch nog een slimme truc van mijn ouders geweest. In elk geval: later zijn we er ook alle vijf weer mee gestopt. Sindsdien is het roken bij mij altijd een kwestie van vallen en opstaan geweest, met periodes van domweg paffen en dappere pogingen om ermee op te houden."

"Mijn ergste rookervaring had ik in de twee jaar dat ik bij het 'serieuze theater' werkte. We speelden kanjers als Faust en De gebroeders Karamazov, waar altijd intense tekstanalyses bij te pas kwamen: drie, vier weken met zijn allen rond de tafel. Jongens, wat werd daar gepaft! Zeg maar, twee pakjes per dag. En omdat ik ook zangambities had, zag ik in dat het zo niet langer kon. Het was de zomer van 1996, ik zat net in Thuis. Als de die eerste afleveringen nog zou terugspoelen, kun je mij nog net terugvinden als drugsdealer-met-een-sigaret. Ik had een strottenhoofdontsteking, maar ik moest die avond zingen, hier in Merksem, waar ik woon. Ik nam medicijnen voor mijn keel en tien minuten voor mijn optreden stond ik met een glas bier en een sigaret aan de tapkast. Gunther Neefs stond naast me en Barbara Dex, allebei keurig met een glaasje water en ik dacht: wat ben ik hier nu eigenlijk aan het doen? Als ik ooit mijn brood wil verdienen met het zingen, moet ik zo snel mogelijk ophouden met roken. Ik sprak met mezelf af: als ik van het podium kom, straks, na het optreden, stop ik ermee. Vraag me niet waarom, maar zo is het ook gebeurd. Sinds 2 juni 1996 heb ik geen enkele sigaret meer aangeraakt."

"De eerste drie weken waren het moeilijkst. Ik heb resoluut al mijn afspraken afgezegd en me thuis opgesloten. Vrienden, broers, zussen, collega's: ze hebben me de hele tijd niet gezien. Geen feesten, geen voorstellingen met nazit in de kroeg, geen gezellige bijeenkomsten. Pas na die drie weken voelde ik me sterk genoeg om de wereld van de rokers tegemoet te treden (lacht). En: ik ben meteen met lopen begonnen. Ik ben nooit een sporter geweest en in het begin ging het belachelijk traag: één minuut rennen, twee minuten wandelen, je kent dat. Maar na een tijdje ging het almaar vlotter: twee minuten rennen, drie minuten rennen en nu loop ik vlot tien kilometer per uur, vier keer per wek. Je ziet: ze hebben dus gelijk in al die antirokersboekjes: het helpt als je een slechte verslaving kunt vervangen door een goede. Nee, ik heb het roken sindsdien nooit meer gemist. Toen ik pas was gestopt, was ik bang dat de inspiratie niet meer zou komen. Vroeger zat ik wel eens met een sigaretje op het terras en dan kwamen er invallen voor liedjes of voor een theaterproductie, maar - heel gek - bij het lopen en het fietsen komen die ideeën ook."

"Ook fysiek waren er geen ontwenningsverschijnselen. In tegendeel, het is ongelooflijk hoe gauw ik me beter voelde zonder sigaretten. Na drie dagen voelde ik me een andere mens. Ik stond 's ochtends nooit meer op met een suffe kop, ik kon dieper ademhalen, ik kreeg meer energie. Ik hield me voor dat ik de rest van mijn leven mijn brood zou moeten verdienen met mijn stem. Als die het ooit begeeft, zei ik tegen mezelf, heb je een groot probleem (lacht). Iedereen vindt dat Joe Cocker een interessante stem heeft, maar ik draai de zaak graag om: het is ongelooflijk hoeveel rijker mijn stem is geworden nu ik niet meer rook. Vraag het maar aan mijn zangleraar. Pas dan ben ik een volle tenor geworden. Een goede raad? Ik denk dat het helpt als je metéén ophoudt en niet morgen. Ik ken mensen die hun plannen al lang van tevoren aankondigen: op 1 januari ga ik stoppen, op mijn verjaardag hou ik ermee op. Als je wilt stoppen, stop je nú, vandaag, niet straks. Overval jezelf en hou je aan je besluit. Noem jij het wilskracht? Ja, misschien, maar niet overdreven. Ik speel nu opnieuw bij Flikken en 's avonds sta ik in het theater, dus die hele tijd leef ik als een Spartaan. Dan kan ik lekker eten en drinken perfect missen. Als de drukte afneemt, laat ik me weer wat gaan. Dan kan ik gerust vier, vijf kilo bijkomen. Dus wilskracht? Ja, maar niet de hele tijd. En ik vind ook dat dat niet moét. Behalve met het roken. Jonge mensen zou ik aanraden niet te beginnen, maar ik weet hoe ik als jongen van zestien zelf reageerde, toen volwassenen zoiets tegen me zeiden. Als je jong bent, geloof je gewoon niet dat roken zo slecht voor je is. Antirookcampagnes moeten zich volgens mij meer concentreren op de mentaliteit van de twaalf-, dertienjarigen. Roken is Niet Cool. Als je erbij wilt horen, moet je juist niét roken. Want roken: da's voor losers."

De 5 tips van Mark:

1. Als je wilt stoppen, stop dan nú, vandaag, niet straks overval jezelf en hou je aan je besluit.
2. Begin de dag dat je stopt meteen met een of andere sport. Hoe sportiever je wordt, hoe ondenkbaarder het is dat je nog één sigaret zou opsteken.
3. Hou je steeds voor ogen hoeveel beter je je straks zult voelen, hoe krachtiger en rustig je zult zijn zonder sigaret.
4. Vermijd sociale gebeurtenissen waarbij je altijd rookte. Haal een stapel video's en blijf een tijdje gezellig binnen.
5. Spreek jezelf positief toe: benadruk het genot dat niet-roken je geeft.

Bron: Kom Op En Stop (17 december 2004)